De Week van het Duurzaam Beleggen moet beleggers en adviseurs meer inzicht geven in de mogelijkheden van duurzaam beleggen. Deze vorm van beleggen is in de afgelopen jaren flink veranderd. De belangrijkste wetenswaardigheden voor beleggers op een rij.

1. Duurzaam in soorten en maten
Duurzaam beleggen lijkt een beleggingscategorie, maar is in de praktijk de verzamelnaam voor een selectie van beleggingen die rekening houdt met mens, milieu en goed bestuur. De precieze invulling verschilt per fondsaanbieder en soms zelfs per fonds. Een belangrijk onderscheid kan worden gemaakt tussen maatschappelijk verantwoord beleggen en duurzaam beleggen. Bij eerstgenoemde wordt gekeken of bedrijven voldoen aan internationaal erkende normen en waarden op het gebied van mens, milieu en goed ondernemingsbestuur. De bevindingen worden meegenomen in het beleggingsproces. Bij duurzaam beleggen spelen bovendien specifieke wensen een rol. Zo worden bijvoorbeeld bepaalde sectoren uitgesloten of juist bedrijven geselecteerd die het best scoren op het gebied van duurzaamheid (best-in-class). Die laatste keuzes zorgen voor nogal wat discussies tussen de rekkelijken van de preciezen op het gebied van duurzaamheid. Bij best-in-class worden bepaalde sectoren uitgesloten (bijvoorbeeld de tabaks- en de wapenindustrie) en wordt alleen in bedrijven belegd die in hun sector het best voldoen aan de duurzaamheidcriteria. Dat daardoor oliemaatschappijen en autoproducenten in de portefeuille kunnen belanden, is een gruwel in de ogen van de meer precieze duurzame beleggers, die alleen bedrijven in de portefeuille dulden die aan strenge duurzame criteria voldoen. Partijen hebben elkaar wel gevonden in het zogeheten engagement (zie punt 3): het overleg met ondernemingen over de wijze waarop ze hun bedrijfsvoering duurzamer kunnen maken.

2. Duurzaam wordt steeds gewoner
Steeds meer fondshuizen maken bij de selectie van beleggingen ook gebruik van duurzame criteria. Daardoor sluiten ook veel reguliere fondsen bepaalde sectoren uit en hebben ze een voorkeur voor fondsen die hun zaken op het gebied van arbeidsomstandigheden en milieu op orde hebben. Indicatie van deze aanpak is het gebruik van de principes van Global Compact: een mix van ‘gezondverstandcriteria’ die zijn afgeleid van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, de verklaring van de International Labour Organisation over de fundamentele arbeidsrechten, de Verklaring van Rio inzake Milieu en Ontwikkeling, en de Conventie van de Verenigde Naties tegen corruptie.

3. Engagement neemt toe
De basis van duurzaam beleggen ligt in het uitsluiten van beleggingen die in strijd zijn met bepaalde principes, bijvoorbeeld door religieuze instellingen. In de huidige tijd kiest een toenemend aantal fondshuizen ervoor de discussie aan te gaan met ondernemingen over hun niet-duurzame activiteiten. Een aanpak waarbij de deur niet op slot gaat, maar waarbij een beleggingsfonds invloed probeert uit te oefenen. Voorbeeld is de druk die Delta Lloyd enkele jaren geleden uitoefende op metaalbedrijf Stork om bedrijfssplitsing te voorkomen en werkgelegenheid te behouden. De verwachting is dat het engagement in de toekomst zal toenemen. Engagement kan nog beter, weten de onderzoekers van Maastricht University School of Business and Economics. Zij onderzochten 12.000 agendavoorstellen, ingediend door aandeelhouders van de 1.500 grootste Amerikaanse bedrijven. Slechts 200 voorstellen werden door (grote) aandeelhouders ingediend. Juist deze agendapuntenten hadden betrekking op maatschappelijk verantwoord ondernemen of corporate governance, zoals vermindering van CO2-uitstoot of samenstelling van bestuurssalarissen. In het onderzoek The Determinants of Withdrawn Shareholder Proposals raden de onderzoekers aandeelhouders aan zelf meer duurzame onderwerpen op de agenda te zetten. Daarmee hebben ze veel meer invloed dan wanneer ze slechts hun stemrecht uitoefenen op bestaande agendapunten.

4. Investeren in oplossingen
Het stimuleren van duurzaam ondernemen bij bestaande ondernemingen gaat sommige beleggers te langzaam. Zij willen investeren in ondernemingen die gericht werken aan een oplossing voor duurzame vraagstukken. Dit heeft gezorgd voor een toestroom van beleggersgeld naar de zogeheten cleantech-sector. Deze bedrijven richten zich op de ontwikkeling van schone technologie die bijdraagt aan milieubehoud en -besparing. De jaarlijkse Cleantech 100-lijst, van het Amerikaanse onderzoeksbureau Cleantech Group, geeft een aardig voorproefje van wat we de komende jaren kunnen verwachten. In de lijst zijn de meest veelbelovende ondernemingen op een rij gezet die zich onder andere bezighouden met energie-efficiency en transport met een lage CO2-uitstoot. Voor beleggers is het vaak nog even afwachten: veel van de genoemde bedrijven zijn nog niet beursgenoteerd.

5. Duurzaam door de crisis
Het is bekend dat het loont om te investeren in ondernemingen die oog hebben voor mens, milieu en maatschappij. Deze bedrijven hebben over de afgelopen tien jaar een beter koersrendement laten zien dan de markt als geheel. Ze presteren flink beter dan bedrijven die hierin achterlopen. De winstgevendheid van deze laatste kan eerder worden aangetast door aan duurzaamheid gerelateerde risico’s. Uit onderzoek van Robeco-dochter SAM blijkt bovendien dat er een sterke relatie bestaat tussen duurzaamheid en een positieve financiële outperformance in economische crises. Duurzame bedrijven blijken beter bestand tegen tegenwind. Dit bevestigt volgens SAM nog eens dat duurzame portefeuilles betere risicokenmerken hebben.