Door moleculaire diagnostiek is snelle ontdekking en behandeling van ziektes mogelijk. Voordelen voor patiënten en de mogelijke kostenbesparingen maken deze medische technologie niet alleen interessant voor de gezondheidszorg, maar ook voor beleggers. 

In het ziekenhuis krijgen de cellen die de patiënt heeft afgestaan een paar uur de tijd om zich te vermenigvuldigen. Onder de microscoop openbaart het materiaal vervolgens zijn geheimen. De patiënt – drager van een virusziekte – krijgt de medicijnen die het beste passen bij de mate waarin het virus in zijn lichaam actief is. Daardoor verloopt de genezing niet alleen sneller, ook kunnen de gebruikelijke behandelingstijd en de hoeveelheid medicijnen worden gehalveerd. 

Ziehier een van de toepassingen van moleculaire diagnostiek, een verzamelnaam voor tests die zich richten op de behandeling en preventie van ziekten door middel van onderzoek van de moleculaire componenten van onze cellen. Het gaat daarbij om DNA en het vergelijkbare RNA. 

Besparingen

De ontwikkelingen op het terrein van moleculaire diagnostiek gaan snel. Steeds meer verschillende tests worden ontwikkeld. Met de kennis over de genetische opbouw van patiënten kunnen de tests worden verbeterd, zegt Giorgia Valsesia, analist bij Robecodochter SAM. SAM is een van de gespecialiseerde asset managers die de ontwikkelingen binnen deze subsector van de farmasector op de voet volgen. De analist legt uit dat het aantal toepassingen zeer divers is: van tests die worden gebruikt om virusziekten als hiv te ontdekken of specifieke vormen van kanker aan te tonen tot genetische tests die laten zien of een patiënt een erfelijke ziekte heeft. Valsesia benadrukt het belang van de sector. “Hoewel de kosten van diagnostiek 5 tot 10 procent uitmaken van de totale wereldwijde bestedingen aan gezondheidszorg, wordt hierop wel 60 tot 70 procent van de medische beslissingen gebaseerd. De aantoonbare verbeteringen in de resultaten van de tests – en in specifieke gevallen de besparingen – maken het aanschaffen van de tests voor medische instellingen aantrekkelijk.”

Sneller

Grote voordelen van moleculaire diagnostiek zijn de nauwkeurigheid en de hoge gevoeligheid. Dit maakt het mogelijk ziekten in een eerder stadium te ontdekken. Sommige tests laten bovendien een veel sneller resultaat zien – soms al binnen enkele uren – dan bestaande methoden. Dat is van groot belang bij agressieve virusziekten en diverse kankersoorten. Positief bijeffect is dat snelle ontdekking ook de kosten van gezondheidszorg kan verlagen. Valsesia: “Ontdekking van kanker in een vroeg stadium verhoogt niet alleen de kansen op succesvolle behandeling voor de patiënt, maar kan ook de kosten besparen die samenhangen met langdurige medische behandeling.”

Daarnaast kunnen verschillende ziekten worden opgespoord voordat de symptomen zichtbaar worden. Dat geeft bijvoorbeeld mensen die door erfelijkheid een verhoogde kans op een hartaandoening hebben, de kans tijdig hun levensstijl aan te passen. De nieuwe testen kunnen ook een aanvulling zijn op de bestaande methoden. Bij het periodieke uitstrijkje bij vrouwen voor de controle op baarmoederhalskanker wordt steeds vaker ook een moleculaire test uitgevoerd. Die maakt binnen enkele uren duidelijk welke patiënten een verhoogde kans hebben op baarmoederhalskanker. Deze groep wordt vervolgens vaker gecontroleerd.

De snelheid van de tests is ook een voordeel in de strijd tegen de agressieve en dodelijke ziekenhuisbacterie MRSA. Valsesia legt uit dat door het direct testen van patiënten bij opname, het risico van een uitbraak kan worden verminderd. Patiënten die besmet zijn met de bacterie, krijgen sneller de juiste behandeling.

Overname

Het gebruik van de tests verhoogt de effectiviteit van behandelingen, legt Valsesia uit. “Voorgeschreven medicijnen hebben bij slechts 30 tot 50 procent van de patiënten het beoogde effect.” Bij complexe aandoeningen, zoals kanker, kan moleculaire diagnostiek van grote waarde zijn. “Er zijn zeer veel verschillende soorten kanker en door de genetische kenmerken werken medicijnen bij de ene persoon beter dan bij de ander.” Moleculaire diagnostiek kan hier waardevolle informatie geven over de patiënt en de soort kanker.

Valsesia analyseert bedrijven die zich bezighouden met de ontwikkeling van moleculaire tests en brengt de kenmerken voor beleggers in kaart. Marktleiders zijn Roche, Abbott, bioMerieux, Genomic Health, Gen-Probe, Qiagen, Cepheid, Becton Dickinson en Siemens*. 

Belangrijk onderdeel van de beoordeling van de potentiële winstgevendheid van een producent zijn de risico’s. “Die zijn vergelijkbaar met die van reguliere farmaciebedrijven. De ontwikkeling van de tests neemt veel tijd in beslag en ze moeten door de medische autoriteiten worden goedgekeurd voor ze op de markt komen.” Ook de vergoeding van de tests door de zorgverzekeraar speelt mee bij de beoordeling.

Binnen de sector kijkt Valsesia naar zowel gespecialiseerde bedrijven als grote farmabedrijven, zoals Roche. Laatstgenoemde doet grote investeringen in de ontwikkeling van moleculaire diagnostiek. Valsesia: “Voorbeeld van een gespecialiseerd bedrijf is het Amerikaanse Cepheid. Het bedrijf ontwikkelde tests die snel diverse infectieziekten kunnen opsporen, zoals agressieve infecties in het darmstelsel. De tests worden veel gebruikt omdat snelle opsporing van de infectie levens kan redden”, zegt Valsesia. “Cepheid heeft over de afgelopen twee jaar een omzetgroei van meer dan 20 procent laten zien.”

Valsesia geeft verder aan dat dergelijke bedrijven niet alleen de belangstelling van beleggers hebben vanwege de winstgevendheid, maar ook omdat ze een interessant overnameproject kunnen vormen voor grote farmabedrijven. 

*Deze informatie is bedoeld om de lezer te voorzien van informatie over Robeco’s specifieke vaardigheden, maar is geen aanbeveling om financiële instrumenten te kopen of verkopen.